محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
369
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
توانگر مىشوند . همه ازدواج مىكنند و فرزندان خود را به كهنوت يعنى لشكر نمىفرستند . در هزينه قناعت مىكنند و اموال خود مىاندوزند . امروز غنىترين طوايف اسپانيايى هستند . اما از جهت اقتصادى گويند كه موريسكيها تجارت اغذيه را در انحصار خود گرفتهاند و به هنگام رسيدن محصول چنگ خود را بر روى آن مىاندازند . تجارت سبزى و ميوه و چارپايان در دست آنهاست . قصابان و نانوايان و صاحبان مهمانخانهها از آنهاست . هرگز زمين و مزرعهاى را نمىخرند ، تا بتوانند از پول خود آزادانه استفاده كنند و اين از اسباب توانگرى و قوت اقتصادى ايشان است . « 5 » اسپانياى مسيحى در اين هنگام كمتر از هر زمان ديگرى به مسيحى شدن مسلمانان اطمينان داشت . اينان در نظر كليسا كفار و مرتدين بودند . دولت در برابر فشار كليسا از طرد و تعقيبشان شانه خالى مىكرد ، زيرا مىترسيد بار ديگر آتش شورش شعلهور گردد و نيز با قدرتى كه تركان يافته بودند از ارتباط يافتن ايشان با مسلمانان افريقيه بيم داشت . در عين حال در اين آرزو بود كه روزى فرارسد كه در سرتاسر اسپانيا كسى از مسلمانان و موريسكىها يافته نگردد . * * * واقع اين بود كه ارتباط موريسكيها با دشمنان اسپانيا همه سياست اسپانيا را به خود مشغول داشته بود . ممالك و امارات مغرب در ساحل ديگر درياى مديترانه ، نظر از اسپانيا و مسلمانان سركوبشدهء آن سرزمين برنگرفته بود . موريسكيها گاهگاه به نزد سلاطين ترك پيام مىدادند و از آنان يارى مىطلبيدند . رقابت ميان اسپانيا و تركها در آبهاى درياى مديترانه به اوج خود رسيده بود . طوايفى از موريسكيها هنوز در نزديكى ثغور شرقى و جنوبى زندگى مىكردند . افزون بر اين اسپانيا از رقيب نيرومند خود فرانسه در بيم بود كه مبادا با موريسكيها روابط دوستانه برقرار كند . همهء اين عوامل سبب شده بود كه اسپانيا دشمنان ملى خود
--> ( 5 ) . . 012 402 . P socsiroM ehT aeL rD